Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - jelita i żołądek.

Jest przewlekłą chorobą o charakterze zapalnym dotyczącą głównie śluzówki i podśluzówki okrężnicy. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego występuje w 3 do 7 przypadków na 100 000 ludności. Przypadki zachorowania częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Choroba najczęściej ujawnia się w 15 do 30 roku zycia oraz rzadziej między 50-65 rokiem życia. Choroba charakteryzuje się występowaniem tzw. mikroropni Lieberkuna, które są spotykane w 70% przypadkach. Zmiany zapalne dotyczą m.in. śluzówki. Najczęściej proces chorobowy dotyczy odbytu oraz dalszego odcinka jelita grubego. Zapalenie całego odcinka jelita grubego dotyczy 25 % przypadków zachorowań.

Objawy choroby zależą od miejsca lokalizacji procesu zapalnego. Kiedy zapalenie dotyczy tylko odbytnicy, wówczas objawy choroby są łagodne. Kiedy choroba dotyczy całej okrężnicy, dochodzi do poważniejszych objawów m.in.:

  • krwawych biegunek,
  • utrata masy ciała,
  • gorączki,
  • bóli kurczowych zlokalizowanych po lewej stronie brzucha,
  • utracie elektrolitów, białek i tłuszczy.

Leczenie ustala lekarz, który w zależności od stopnia zaawansowania dobiera właściwy preparat leczniczy. Ponadto zalecenia dietetyczne są bardzo ważnym aspektem wspomagania leczenia oraz poprawy komfortu chorego.
W okresie zaostrzenia objawów stosuje się najczęściej żywienie pozajelitowa aby odciążyć jelito. Drogą doustną podaje się tylko przemysłowe diety oparte na wolnych aminokwasach oraz peptydach o krótkich łańcuchach.W momencie ustania objawów wprowadza się do diety chorego produkty łatwo strawne, z ograniczeniem błonnika pokarmowego.
Zaleca się spożywać 120 g/dobę białka, przy czym połowa powinna pochodzić z produktów zwierzęcych. Tłuszcze zwierzęce są źle tolerowane przez chorych. Także mleko nie powinno być spożywane. Wprawdzie jest ono doskonałym źródłem wapnia ale może zaostrzyć objawy choroby. Chorzy z powodzeniem mogą spożywać inne przetwory mleczne, najczęściej fermentowane: kefiry, jogurty, maślanki etc. Należy jednak pamiętać aby produkty te wprowadzać stopniowo, a w razie nietolerancji takiej jak np.: biegunki, kurczliwe bóle - natychmiast je odstawić.
Warzywa i owoce najlepiej podawać po ugotowaniu, bez skórki. Z diety należy wykluczyć wszystkie pokarmy wzdymające, tłuste i smażone. Posiłki należy spożywać w mniejszych porcjach w ilości 5-6 na dobę.

U chorych na wrzodziejącym zapaleniem jelita czasami dochodzi do odkładania się szczawianów w nerkach, w wyniku czego może rozwinąć się kamica nerkowa - szczawianowa. Przyczyną takiego stanu jest brak możliwości wiązania szczawianów z wapniem. Występująca biegunka tłuszczowa powoduje, że niewchłonięte kwasy żółciowe wiążą wapń i w konsekwencji brakuje go do wiązania szczawianów. Nadmiar niezwiązanych szczawianów odkłada się w nerkach. Należy więc ograniczyć w diecie produkty zawierające duże ilości szczawianów:

  • rabarbar,
  • szpinak,
  • szczaw,
  • orzechy,
  • kakao.

U chorych leczonych pochodnymi sulfonamidowymi dochodzi do niedoboru kwasy foliowego. W takich przypadkach niezbędna jest suplementacja.
Pacjenci leczeni za pomocą kortykosterydów z kolei cierpią na niedobory wapnia. Konieczna jest suplementacja tego pierwiastka, a także dieta bogata w wapń.
U chorych cierpiących na WZJ dochodzi także do niedoborów witamin z grupy B, magnezu i selenu.

Dużą wagę przywiązuje się także do roli kwasów z grupy Omega 3, które stosuje się we wspomagającym leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.. Bardzo istotne jest także podawanie chorym synbiotyków (probiotyk+prebiotyk).

 

Jelito grube

Jelito grube (nazwa łacińska intestinum crassum) jest to końcowy odcinek jelita grupy kręgowców łączący jelito cienkie z odbytem. W jelicie grubym odbywa się końcowy proces formowania kału. Śluzówka jelita grubego jest usłana kosmkmi jelitowymi. Jest również silnie pofałdowana, przez co jej powierzchnia jest większa. W jelicie grubym zachodzi końcowy etap wchłaniania wody, elektrolitów i soli mineralnych z resztek pokarmowych. Występują tutaj także bakterie symbiotyczne, produkujące witaminę K, oraz niektóre witaminy z grupy B.